Blog
Projekt dofinansowany ze środków programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „Aktywni+”
na lata 2021–2025. Edycja 2025.
W ramach ogólnopolskiej akcji Dzieci Uczą Rodziców opracowana została lekcja edukacyjna poświęcona tematowi starości, szacunku do osób starszych oraz codziennym formom uważności i bycia obok. Materiał skierowany jest do dzieci w wieku przedszkolnym oraz uczniów klas 1–3 szkoły podstawowej.
Lekcja została zaprojektowana jako spójny zestaw materiałów dydaktycznych, umożliwiających przeprowadzenie zajęć w sposób dostosowany do wieku i możliwości dzieci, bez moralizowania i bez narzucania gotowych ocen. Jej celem jest stworzenie przestrzeni do rozmowy oraz zauważenia osób starszych w najbliższym otoczeniu dziecka.
Spokojna forma i przemyślana narracja
Lekcja oparta jest na krótkich treściach, narracji oraz pytaniach aktywizujących, kierowanych do pojedynczego dziecka – nawet jeśli zajęcia realizowane są w grupie. Taka forma sprzyja indywidualnej refleksji i pozwala dzieciom odnieść temat do własnych doświadczeń, bez presji wypowiadania się na forum.
Szczególne miejsce w lekcji zajmuje element zatytułowany „Posłuchajmy osoby starszej”, wprowadzający opowieść z perspektywy seniora. Ten fragment nie zawiera pytań ani komentarzy – jego rolą jest uważne wysłuchanie historii i zatrzymanie się przy czyimś doświadczeniu.
Materiały metodyczne dla nauczycieli
Zestaw lekcyjny uzupełniają materiały dla nauczycieli, zawierające:
opis celów i założeń lekcji,
wskazówki dotyczące pracy z pytaniami i kartami pracy,
uwagi dotyczące wrażliwych aspektów tematu,
rekomendacje dotyczące prowadzenia rozmowy z dziećmi w sposób spokojny i nienarzucający.
Materiały metodyczne podkreślają, że szacunek wobec osób starszych nie oznacza braku granic ani obowiązku zgadzania się na wszystko, a lekcja ma charakter edukacyjny, a nie wychowawczo-normatywny.
Karty pracy – utrwalenie bez oceniania
Integralną częścią zestawu są karty pracy, które nie pełnią funkcji sprawdzianu i nie wymagają oceniania. Zawierają one m.in.:
zadanie rysunkowe dotyczące osoby starszej znanej dziecku,
ćwiczenie pokazujące, że każdy ma swoje tempo,
kolorowankę ilustrującą różne formy pomocy i obecności,
krótkie zdania do dokończenia, umożliwiające dziecku nazwanie własnych myśli.
Zadania zostały zaprojektowane w taki sposób, aby dziecko mogło samodzielnie zdecydować, ile i w jaki sposób chce je wykonać. Nie zakładają one jednej poprawnej odpowiedzi.
Edukacja, która odnosi się do codzienności
Lekcja o starości i szacunku do osób starszych została przygotowana z myślą o tym, aby jej treści mogły odnosić się do codziennych sytuacji dzieci – rozmów, wspólnego czasu, cierpliwości i uważności wobec innych. Zajęcia nie wymagają realizacji pracy domowej ani dodatkowych działań po lekcji.
Gotowe materiały mogą być wykorzystywane przez placówki uczestniczące w akcji „Dzieci Uczą Rodziców” na terenie całej Polski jako element działań edukacyjnych wspierających dialog międzypokoleniowy.