Heligonka to tradycyjny instrument ludowy silnie związany z kulturą Beskidów. Przez wiele lat była obecna w życiu codziennym – na weselach, zabawach i spotkaniach rodzinnych – z czasem jednak zaczęła znikać z powszechnego muzykowania. Projekt „Heligonka – powrót tradycji” powstał z potrzeby przywrócenia pamięci o tym instrumencie oraz przekazania wiedzy o nim kolejnym pokoleniom.

Zrealizowany projekt miał charakter edukacyjno-kulturalny i międzypokoleniowy. Jego celem było nie tylko przypomnienie historii heligonki, ale także pokazanie, że nauka gry na niej może być dostępna, atrakcyjna i możliwa również dla osób początkujących – dzieci, młodzieży i dorosłych.

Realizacja projektu i partnerstwo

Projekt „Heligonka – powrót tradycji” został zrealizowany przez Centrum Rozwoju Lokalnego oraz Fundację Dzieci Uczą Rodziców, we współpracy z Regionalnym Ośrodkiem Kultury w Bielsku-Białej oraz Gminą Szczyrk. Partnerstwo to połączyło doświadczenie organizacji pozarządowych w zakresie edukacji i działań społecznych z zapleczem merytorycznym instytucji kultury oraz wsparciem samorządu lokalnego.

Dzięki współpracy możliwe było połączenie działań edukacyjnych, artystycznych i popularyzatorskich oraz dotarcie do szerokiego grona odbiorców – mieszkańców regionu, dzieci i młodzieży, a także miłośników muzyki ludowej.

Edukacja i popularyzacja muzyki ludowej

W ramach projektu zrealizowano szereg działań popularyzatorskich, w tym wydarzenia muzyczne oraz spotkania integrujące środowisko heligonistów i miłośników muzyki ludowej. Kluczowym efektem projektu jest jednak przygotowanie trwałych materiałów edukacyjnych, które pozostają dostępne także po jego zakończeniu i mogą być wykorzystywane w dalszych działaniach edukacyjnych.

Broszura „Guzik po guziku. Zacznij grać na heligonce!”

Jednym z głównych rezultatów projektu jest broszura edukacyjna „Guzik po guziku. Zacznij grać na heligonce!”. To praktyczne opracowanie w przystępny sposób wprowadza czytelnika w świat heligonki – od krótkiego rysu historycznego, przez omówienie budowy instrumentu, aż po podstawy nauki gry.

Publikacja zawiera m.in.:

  • informacje o pochodzeniu i znaczeniu heligonki w kulturze ludowej Beskidów,

  • opis budowy instrumentu i jego charakterystycznych elementów,

  • proste ćwiczenia oraz zapisy melodii, które umożliwiają samodzielne rozpoczęcie nauki gry.

Broszura została przygotowana we współpracy z muzykami i pasjonatami heligonki i jest dostępna do pobrania.

Guzik po guziku. Zacznij grać na heligonce!

Materiały filmowe – heligonka krok po kroku

Uzupełnieniem broszury są krótkie materiały filmowe, które w przystępnej formie przybliżają heligonkę jako instrument oraz jej fenomen kulturowy. Filmy prezentują historię, budowę heligonki oraz podstawowe melodie, które mogą zagrać osoby rozpoczynające naukę.

Jednym z dostępnych materiałów jest film:
„Heligonka – historia, budowa i fenomen beskidzkiego instrumentu”
👉 https://www.youtube.com/watch?v=YUuyM9WYcRo

Projekt „Heligonka – powrót tradycji” pozostawia po sobie konkretne, trwałe rezultaty – materiały, które mogą być wykorzystywane przez szkoły, domy kultury, instruktorów, animatorów oraz wszystkich zainteresowanych muzyką ludową. To także zaproszenie do dalszego odkrywania i pielęgnowania tradycji, która jest ważnym elementem lokalnego i regionalnego dziedzictwa kulturowego.

Zachęcamy do zapoznania się z przygotowanymi materiałami i do korzystania z nich w działaniach edukacyjnych oraz kulturalnych.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu Nasze Tradycje